Actueel

Alles over de ontwikkelingen in de energiemarkt

De energiemarkt is allesbehalve saai. Het thema energietransitie staat inmiddels hoog op de publieke agenda. En dat betekent ook veel veranderingen: een verschuivende energievraag, krapte op de arbeidsmarkt en ingrijpende politieke besluitvorming. Stipel houdt voor je in de gaten wat er speelt op het gebied van veilig werken met gas en elektriciteit. En je hoort van deskundigen wat erbij komt kijken om een Stipel-certificaat samen te stellen. 

14 November 2023
Visie DNWG: ‘Proactief nadenken hoe het veiliger kan’
Aanleg van nieuwe infrastructuur, storing en onderhoud van gas, water en elektra, in Zeeland zijn deze zaken in goede handen. Peter Kalis is manager projectenbureau en heeft zo’n 800 projecten in zijn portefeuille. Daar waar het gaat om storing en onderhoud en nieuwe aanleg, werkt Peter samen met zijn collega Martin Smaardijk. Onder andere door de energietransitie is het werkpakket enorm gegroeid. Aandacht voor veiligheid is geen overbodige luxe. Veiligheidsladder Veiligheid heeft net als bij ieder ander bedrijf in de branche hoge prioriteit. “Op dit moment ondergaan we de audit voor de veiligheidsladder”, begint Martin. “Ik schat in dat we op 3 eindigen, maar we willen graag naar 4. Hard werken zit in onze cultuur, jarenlang was bij ons de klus klaren of de opdrachtgever tevreden houden het belangrijkste. Van oudsher zijn we erg oplossingsgericht, we gaan nu meer naar ‘wat kan ons in het ergste geval gebeuren’ en daarna volgt de oplossing. Nu laten we zien dat we ons aan de regels houden, maar veiligheid is veel meer dan dat. Proactief nadenken over hoe iets veiliger kan is een eigenschap van trede 4, daar moeten we met de organisatie echt naar toe.” Aanspreken Een van de middelen die Peter inzet is het aangaan van het gesprek. “Wat we in het verleden nogal eens zagen was dat collega’s elkaar niet aanspreken op onveilige situaties. Die cultuur waarin dat normaal is, ontbreekt hier nog. Collega’s werken vaak al jaren met elkaar samen, en ook de samenwerking met aannemers gaat vaak jaren terug. Dan is het voor velen moeilijk om heel kritisch naar elkaar te zijn.” Toch ziet Peter absoluut mogelijkheden om dat te verbeteren. Via regioteams houdt hij sessies waarin iedereen aangesproken wordt op zijn professionele rol. En Volgend jaar komen er nieuwe aanbestedingen. Omdat DNWG onder de vlag van Stedin opereert, worden de aanbestedingen ook geschreven volgens de regels en richtlijnen van Stedin. Praktijk leren Peter: “Hierdoor verwacht ik ook dat veiligheid weer anders benaderd wordt, door de eisen die aan de aannemer gesteld worden moeten we ook kritisch naar ons eigen werk kijken.” Wat ook meespeelt is het veranderende personeelsbestand zegt Martin. “De oude rotten in het vak gaan met pensioen, waardoor veel kennis en ervaring verdwijnt. Dit is toch een vak dat je voor een groot deel ook echt in de praktijk moet leren. En we hebben ook nog eens moeite met het aantrekken van nieuwe jonge mensen die het vak willen leren. We roepen in Den Haag heel hard dat Nederland van het gas af moet, wie wil er dan nog opgeleid worden voor monteur gas?” Martin snapt het best, maar waterstof en andere gassen kunnen zo maar ineens bijdragen aan de uitdaging van de energietransitie. Kaders Op de vraag wat Stipel betekent voor de veiligheid zegt Martin: “Het schept kaders om veilig te werken, je weet altijd waar je aan toe bent, ook als je bijvoorbeeld de medewerker van de aannemer niet persoonlijk kent. Maar aan de andere kant ben je als organisatie ook minder flexibel. We hebben echt vakmannen in dienst, die weten waar ze mee bezig zijn, maar de aanwijzing bepaalt wat ze wel niet mogen doen. En daarbij komt dat het niet allemaal studiebollen zijn. Dus steeds de boeken in om weer een nieuwe aanwijzing te halen voor werk dat ze prima kunnen uitvoeren, is niet voor iedereen weggelegd. Zeker niet voor de wat oudere medewerker.” Dan nog een kort blik op de toekomst, door de energietransitie komt er nog veel werk op ons af. “Zorg dat je de keten goed overziet, laat iedereen vooraf goed meedenken over wat veiliger kan. Als we meer gaan samenwerken op basis van gelijkwaardigheid komt dat de veiligheid zeker ten goede”, besluit Peter.
14 September 2023
Visie Mirjam Kop
Niet van de regeltjespolitie Niets is zo veranderlijk als een organisatie. Ook bij Stipel zie je de komende tijd wat nieuwe gezichten verschijnen. Mirjam Kop, directeur HSEQ bij Enexis is er een van. Het veiligheidsvak is haar zeker niet vreemd. Bij de NS was ze drie jaar lang verantwoordelijk voor het veiligheidsbeleid en nu is dat alweer een jaar bij Enexis. Breder kijken Veiligheid gaat volgens Mirjam over meer dan het opvolgen van de regeltjes. “Het gaat over cultuur, gedrag en mensen in beweging krijgen. Hoe sla je een brug tussen de mensen die de regels beschrijven en de mensen die ermee aan de slag moeten? Ik vind dat enorm boeiend en nooit saai. Het laatste wat je wilt is van de ‘regeltjespolitie’ zijn. Maar op welke manieren krijg je veiligheid dan wel tussen de oren van mensen? Dat is interessant. Mijn functie is daarnaast echt een ‘handson-functie’, er is altijd wat te doen.” Stipel En nu stapt Mirjam dus ook in het bestuur van Stipel. “Toen voorzitter Han Smits mij belde of ik interesse had, hoefde ik niet lang na te denken. Wij hebben bij Enexis ook een exameninstelling, dus ik ben al nauw betrokken bij het onderwerp. Ik kijk er echt naar uit om mij vanuit een bestuursfunctie in te zetten voor Stipel en zo Stipel verder te helpen. Ik ben niet van het eindeloos kletsen of mijn zin doordrijven, maar meer van het harmoniemodel waarbij ik wél meters wil maken. Ik breng kennis en ervaring vanuit het bedrijfsleven mee, waar we samen mee verder kunnen.” Veiligheidsladder Enexis heeft een ambitieus veiligheidsbeleid. In de afgelopen jaren zijn mooie stappen gezet. “Maar we zijn er nog niet. Ik ben niet van ‘zo moet het’, het gaat erom dat we samen kijken wat er nodig is om stappen te zetten. Een van onze doelen is stijgen op de veiligheidsladder, dat is een mooie manier om de groei zichtbaar te maken en het geeft richting. Daarnaast is het vooral belangrijk om aan te sluiten op daar waar behoefte is. Kijken wat zich aandient en daar speel je op in (pull in plaats van push).” Ook heeft Enexis een stap gezet in het anders omgaan met incidenten. In plaats van de vraag ‘wie heeft het gedaan en hoe is het gebeurd?’, is de benadering ‘waarom is het logisch dat het incident gebeurde?’. Hele proces “Bij de NS had ik al ervaren dat deze andere manier van omgaan met incidenten veel meer oplevert. Je onderzoekt dan het hele proces; niet alleen het incident, maar ook wat eraan voorafging en hoe de keten eromheen functioneert. Het is absoluut geen softe aanpak, maar je krijgt veel meer openheid in de gesprekken. Mensen voelen zich veilig om hun verhaal te doen omdat we niet op zoek zijn naar een schuldige. Maar willen weten hoe het zo gekomen is en wat we ervan kunnen leren om het te voorkomen. Deze aanpak raad ik iedereen aan.” Voor Stipel ziet Mirjam een kans om het praktijkexamen verder te ontwikkelen. “Het certificeren voor het theorie-examen is op orde, maar voor praktijkexamens werkt dat anders. Daarnaast ligt er het vraagstuk rondom de certificeringen. Daar wil ik echt mee aan de slag.”
18 July 2023
STIPEL 25 jaar: reflectie en visie op de toekomst
Op donderdag 22 juni hebben wij gevierd dat Stipel 25 jaar bestaat. Tijdens deze festiviteiten is een filmpje getoond waarin zes personen aan het woord gekomen die een belangrijke rol hebben gespeeld bij de ontwikkeling van onze organisatie. Als u geïnteresseerd bent naar de manier waarop Stipel zich de laatste 25 jaar heeft ontwikkeld en waar wij als organisatie naar toe willen groeien, kunt u deze link raadplegen.   
27 June 2023
Visie Jan Willem Kootstra
In de certificatieschema’s staan de eisen waaraan iemand moet voldoen om het Stipel-certificaat te krijgen. Zo weet iedereen wat technici moeten kennen en kunnen om veilig te werken aan installaties. De certificatieschema’s zijn rechtstreeks gekoppeld aan de praktijk en worden ontwikkeld en onderhouden door experts in de colleges van deskundigen. We hebben een college gericht op elektrotechniek en één op netbeheer. De leden zijn mensen uit de praktijk met de nodige kennis, zoals Jan Willem Kootstra van Gasunie. Maar wie is Jan Willem en wat doet hij om ervoor te zorgen dat de certificatieschema’s up-to-date blijven? Wat voor werk doe je bij Gasunie? “Bij Gasunie ben ik ‘maintenance engineer’ of ‘onderhoudsingenieur ‘, in goed Nederlands. Ik werk dan wel in het gasbedrijf, maar ben elektrotechnisch geschoold. Om gas te transporteren heb je elektrische installaties nodig. Daar heeft Gasunie er veel van en daar kom ik dus om de hoek kijken. Ik ben verantwoordelijk voor het onderhoudsbeleid, let op wat we nodig hebben aan onderhoudskosten, de onderhoudscontracten etcetera. Ik vind zelf dat ik enorm leuk werk heb, we zitten midden in de energietransitie. Gasunie wordt de netbeheerder voor het transport van waterstof, zoals TenneT dat voor elektriciteit is. Mooie ontwikkelingen die ik van dichtbij meemaak.” Waarom ben je lid geworden van dit college? Names Gasnunie ben ik aangesloten bij KEGROB (Kontaktgroep Elektrotechniek Grote Bedrijven). Via deze groep ben ik ook aangehaakt bij Stipel. De eindtermen die bepaald worden voor de examens zijn van oudsher afgestemd op de eisen van de netbeheerders. Maar niet op de eindgebruikers, zoals bijvoorbeeld Gasunie. Het leek mij meer dan zinvol om daar eens in te duiken. Wat kun je daaraan verbeteren? Dus ben ik in een werkgroep gestapt. Toen dat werk gedaan was bleek er een vacature in het college te zijn. Die plek kwam voor mij op het juiste moment. Zo kon ik mijn werk vanuit de werkgroep in het college voortzetten. Het is namelijk wel handig wanneer iemand die het voortraject gevolgd heeft ook langer betrokken blijft.” Welke toegevoegde waarde heb jij voor het college? “Misschien leuk om te weten, maar ik heb ooit een docentenopleiding gevolgd. Die kennis over het onderwijs komt nu dus weer heel goed van pas. Ik vind het fijn om mensen verder te helpen en te ontdekken wat iemand nodig heeft aan kennis. Ook de verschillende belangen van bijvoorbeeld het opleidingscentrum, de Raad voor Accreditatie en de bedrijven waar mensen werken, is interessant. Bij Gasunie hebben we de regel dat mensen die werken aan installaties Stipel of een gelijkwaardig certificaat nodig hebben. We dwingen dus niks af. In de praktijk zie je eigenlijk dan dat iedereen voor het Stipel-certificaat kiest. Het zou mooi zijn als Stipel straks ook in het Engels wordt aangeboden. Dan kunnen ook buitenlandse bedrijven die voor ons werken met Stipel aan de slag. Hoe kijk je naar de toekomst? “De energiebranche is redelijk behoudend, maar tegelijkertijd verandert er heel veel door de overstap naar duurzame energie. De opwek van zonne- en windenergie heeft door de fluctuaties bijvoorbeeld invloed op je installaties. Daar hoort eigenlijk ook een ander onderhoudsplan bij. Of kijk eens naar gelijkspanning. Dat is een onderwerp waar we nu nauwelijks aandacht voor hebben. Ik denk dat we daar nog heel wat in kunnen doen.” Interview uit 2022 met Jan Willem Kootstra, N.V. Nederlandse Gasunie